Kitap genel olarak, tarihimizde yapılan anayasalar, özelliklede 1982 anayasasına eleştiriler ve hoşnutsuzluklar üzerinde durmaktadır. Ve bunları eğer yapılacaksa yeni bir sivil anayasa altında nasıl yapılması gerektiğini önemli hukukçular referans edilerek yalın bir dil ile açıklamaktadır.

Bugüne kadar yapılan anayasalarımızın askeri darbe veya bazı özel durumlarda yapıldığından bunlara yapılan haklı eleştiriler üzerinde durarak çeşitli anayasa taslakları öneri ile nasıl olması gerektiğini ve genelde Avrupa ülkelerinde nasıl olduğu üzerinde durulmuştur.

Serap Yazıcı, kitabında; insan haklar, eşitlik, özgürlük, devletin temel görevleri, yasaların kötüye kullanılması, hukuk devleti, anayasal denetim, uluslar arası antlaşmalar, anayasanın asıl hedefleri ve hukuk devletini daha etkili kılacak mekanizmalar üzerinde durmuştur. Bu konulara eğilirken özellikle ülkemizin önde gelen sosyal bilimcilerinden Erdoğan Teziç, Bülent Tanör, Kemal Gözler, Yalçın Doğan gibi bilim adamlarının yanında kendi düşüncelerini de bizimle paylaşmıştır.

Kitap temel olarak olumlu ve insan haklarına saygılı düşünceler içerirken eleştirilecek bir kaç noktası da vardır. Bence yazar kendi görüşleri doğrultusunda kitabını yazarken diğer (karşıt) görüşlere yer vermeyerek, objektifliği yakalayamamıştır. Oysaki bir düşüncenin doğruluğu ancak o fikrin karşı fikriyle değerlendirilmesi ile ortaya çıkabilir. Örneğin anayasa mahkemesinin üyelerinin seçim sistemini överken, yargının siyasallaştığı konusuna getirilen eleştirilere hiç değinmemiştir.

Ayrıca kitabın giriş bölümünde Cumhuriyet anayasalarının (1924, 1961, 1982) yapım süreçleri ve içerikleri hakkında kısa bilgiler verilmesi de okuyuculara ayrı bir tat kalmıştır. Kitapta yer yer okuyucuya soru sorarak konunun işlenmesi ise ayrı bir güzellik ve akıcılık sağlamıştır. Mesela; “Yeni bir Anayasa Yapma Yetkisi Hangi Organ Tarafından Kullanılmalıdır?” sorusunu sorarak okuyucunun da bu noktada düşünmesini sağlamaktadır.

Kitabın sivil ve demokratik anayasa başlığında yeni anayasanın “Türk Milliyetçiliği” ya da “Atatürk Milliyetçiliği” gibi ideolojik kavramlar içermemesini gerektiğini savunmuştur. Oysaki özellikle “Atatürk Milliyetçiliği” aşırı yanları olmayan, ölçülü milliyetçiliğe vurgu yapar. Dolayısıyla bu tabir bizim geleneğimize uygun bir kavram olduğundan anayasada geçmesinde bir sakınca yoktur.

Özellikle yazarında üzerinde durduğu 1982 Anayasası hakkında bazı haklı eleştirilerden bahsetmek gerekir. Örneğin; 1982 Anayasası’nın en önemli eksikliği daha anayasanın başlangıç bölümünde ortaya çıkmaktadır. Zira anayasanın temel konusu Temek Hak ve Hürriyetleri kullanarak devletin otoritesini yükseltmektir. Fakat olması gereken, hepimizin bildiği gibi devlet otoritesini ve anayasal gücünü kullanarak ve aynı zamanda uluslar arası içtihatlar yardımı ile Temek Hak ve Hürriyetleri yüceltmek ve koruma altına almak olmalıdır. Kitapta da gördüğümüz üzere anayasa taslaklarının hepsi bu konuyu ele alıp, muhakkak değiştirilmesi konusunda ısrar etmişlerdir. Fakat bunun kısmi değişiklikler ile gerçekleştirilebileceği ne denli mümkün olduğu tartışılır.

1982 Anayasası’nın eleştirilmesinin temel nedenlerinden biriside asıl amacının özgürlükleri sınırlamak olmasıdır. Gerçekten de bu anayasa akla hayale gelmeyecek sınırlamalar getirmiştir. Yazarımız Serap Yazıcı ve ülkemizin önde gelen Anayasa Hukukçularından olan Kemal Gözler’in de savunduğu gibi bu kısıtlamaların kısmı değişiklikler yapılarak düzeltilemeyeceği ancak ve ancak kökten bir değişiklik ile sivil ve insan haklarını koruma ve kollama garantisini veren yeni bir anayasa ile yapılabilecektir.

Türkiye’de demokratik yollarla bir anayasa fırsatı ele geçirildiği takdirde bu süreçte üzerinde durulması gerekli en önemli husus, 1982 Anayasası’nın devlet odaklı, yasakçı ve vesayetçi zihniyetinden; birey odaklı, özgürlükçü ve demokratik temsil esasına dayanan bir anayasa düzenine geçişi sağlamak olmalıdır. Bu yapılacak anayasanın başlangıç bölümü, mümkün olduğu kadar kısa ve yalın olarak insan haklarının, demokrasinin ve hukukun üstünlüğünü işaret eden toplumu oluşturan farklı gruplar arasında, her türlü ayrımcılığı engelleyen, bu grupların karşılıklı hoşgörü çerçevesinde bütünleşmesini sağlayan ifadeler yer vermesi gerekmektedir. Başlangıçtan sonra gelen bölümde ise insan haklarını tek tek sayan ve bu hak ve özgürlüklerin hukuk devleti mekanizmaları ile korunduğu bir liste oluşturulmalıdır. Kitabımızın yazarı bu konuda bizden farklı düşünmemekle beraber yine çeşitli anayasa hukukçularını referans göstermiştir.

Yazar, “Hukuk Devleti’ni daha etkin kılacak yeni mekanizmalar” isimli dördüncü bölümde çeşitli Çağdaş Avrupa Devletleri’nden örnek anayasa taslak önerileri sunmuştur. Fakat ülkemizin siyasal alt yapısı ve kültürü bu çağdaş ve geniş anayasa önerilerini ne denli uygulayabileceği tartışılabilir. Yine bu bölümde en çok üzerinde durduğu nokta “Anayasa Şikayeti” ve “Ombudsmanlık” kavramlarıdır. Yazar anayasa şikayeti konusunu oldukça önemli görmüş ve üzerinde durmuştur. Fakat anayasa önerilende bu konuya yer verilmemesi oldukça önemli bir eksikliktir. Ombudsmanlık konusuna da yine anayasa taslaklarının pek önem vermemesi eleştirilecek önemli noktalardandır. Oysaki Ombudsmanlık demokratik her ülkede bulunması gereken bir kurumdur.

Kitabın beşinci bölümü olan “Anayasa Yargısı” nda ise konu enine boyuna incelenmiştir. Anaysa yargısının en önemli rolü anayasa ve devleti koruma altına almak olmasına rağmen Türkiye’de yapılan uygulamalara baktığımızda bu konuları bizzat kendisinin ihlal ettiği bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunun en tipik örneği uluslar arası antlaşmalara ters düşmesine rağmen parti kapatma davalarında Anayasa Mahkemesi’nin tutumu olmuştur. Ne yazık ki 1982 Anayasası’ndan bu yana 18 parti kapatılarak demokrasi baltalanmıştır.

Sonuç olarak Cumhuriyet Tarihi’nden beri süregelen ve 1982 Anayasası ile hat safhaya ulaşmış olan devlet otoritesinin aşırı bir şekilde meşrulaştırılması yanlışının anayasamızda gerçekleştirilecek kısmi değişiklikler ile giderilemeyip, sıfırdan yeni bir sivil anayasa yapılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Word Formatı : Yeni Bir Anayasa Hazırlığı ve Türkiye Kitap Eleştirisi

Mesut KARAKOÇ

08.06.2010 – 02:31

• Friedrich Nietzsche (0)
• Rakı Şalgam (2)
• mesutkarakoc.com tekrardan online ! (0)

Eski sistemin yedekleri olduğu halde kullanmıyorum çünkü artık hoşuma gitmiyor. database’inide çekmedim. Çünkü bi baktığımda gerçekden çok boş konular olduğunu  fark ettim

Peki bu yeni bloğumda ne hakında yazacağım?

Kısaca cevap vereyim aklıma ne gelirse onunla ilgili yazacağım. Çeşitli yerlerde gördüğüm güzel yazılarıda sizinle burada paylaşacağım. Yani bazende (Ç)alıntı yapacağım  Hatta bundan sonraki 3-4 yazıyı abartarak copy/paste bile yapabilirim. Çünkü yeni sistemi denemem için 3-5 tane yazıya ihtiyacım olacak.

Şimdilik sağlıcakla kalın blogun seo ayarlarını yapmam gerekiyor ki google amcamız bizi tekrar eski seviyemize getirsin

İyi bloglamalar…

• yeni bir anayasa hazırlığı ve türkiye – kitap eleştirisi (0)
• Friedrich Nietzsche (0)
• Rakı Şalgam (2)